Рекламный баннер 990x90px bantop

Нөмүгүтээҕи Ситим түмсүү Үйэлэртэн үйэҕэ 10 сыллаах үбүлүөйдээх айар быыстапката

01:20 18.12.2024 16+
Нөмүгүтээҕи «Ситим» түмсүү «Үйэлэртэн үйэҕэ» 10 сыллаах үбүлүөйдээх айар быыстапката

Өбүгэлэрбит үгүс үйэлэри туораан илдьэ кэлбит норуот уус-уран оҥоһуктарын харыстаан илдьэ сылдьар кэрэ эйгэни төрүттүүр, үтүө эйгэни үйэтитэр, айар-тутар дьоҕурдаах «Ситим» түмсүү 10 сыллаах үбүлүөйдээх тэрээһинэ Нөмүгүтээҕи «Түһүлгэ» Култуура киинигэр буолан ааста.

«Ситим» түмсүү үлэтэ 2014 сыллаахтан Хаҥалас улууһугар буолбут Олонхо ыһыаҕар бэлэмнэнииттэн саҕаламмыта.

Лидия Павловна Ильина Дора Сидоровна Игнатьеваҕа кылынан-сиэлинэн дьарыктанарын билэн, ат тэрилин быатын туһаҕын оҥорорго көрдөспүт. Дора Сидоровна хорсун санаатын киллэрэн фермаҕа бииргэ үлэлии сылдьыбыт эр дьонун, алтыспыт кыргыттарын бэйэтин тула түмэн улахан сыал-сорук туруорунан түмсүү үлэтин саҕалаабыт.

10 сыл бары бииргэ үлэттэн толлубакка Нөмүгү нэһилиэгин «Ситим» түмсүүтэ диэн ааттанан өрөспүүбүлүкэҕэ биллэн айа-тута сылдьаллар.

«Ситим» түмсүү сыл аайы саҥаттан-саҥа үлэлэри оҥорон бастаан Нөмүгү дьонугар-сэргэтигэр таһааран, онтон улууска, өрөспүүбүлүкэҕэ кыттан Хаҥлас улууһун култуурата сайдыытыгар сүҥкэн улахан кылааты киллэрэллэр.

Түмсүү аан бастаан биир улахан үлэлэринэн кылтан-сиэлтэн оҥоһуллубут ат тэрилэ буолар, бэрэмэдэйэ сөрүө технологиятынан оҥоһуллубута. «Ситим” кыттыылаахтара сүрдээҕин ылларан туран күннэри-түүннэри үлэлээн 10 номинациялаах кыайыы көтөллөөх ат тэрилин оҥорбуттара. Мантан ыла «Ситим” түмсүү улууска, өрөспүүбүлүкэҕэ биллэн, элбэх ситиһиилэнэн барар. Билигин ол кылтан-сиэлтэн оҥоһуллубут ат тэрилэ тас дойдуга музейга хараллан турар. Аан бастаан оҥорбут аттарын тэрилин «талисмаммыт-ымыыбыт» дииллэр.

Өссө биир ымыылаах үлэлэрэ 2017 сыллаахха оҥоһуллубут «Өлүөнэ очуостара» панно буолар. Бу үлэ Саха Сирин Турцияҕа, Казахстанна күннэригэр кыттан ситиһиилэммитэ.

2021 сыллаахха Өймөкөөннө ыытыллыбыт олоҥхо ыһыаҕар 21 көрүҥтэн турар ат симэҕин оҥорон Арассыыйатааҕы таһымнаах Өрөспүүбүлүкэтээҕи 5-с төгүлүн ыытыллар “Өбүгэ нэһилиэстибэтэ“ үбүлүөйдээх өрөспүүбүлүкэ аатырбыт маастардара кыттыылаах Ытык Хаҥаластар аттарын симэҕин оҥорон бириистээх маҥнайгы миэстэни ылан ураты кэрэни айан таһаарар “дьоҕурдаах маастардар” үрдүк ааты ылары ситиспиттэрэ. Быйылгы ыһыахха Сири симиир икки улахан иһиттэрин оҥорон, кымыһы билкитэн көрдөрөн дьону күндүлээн киэҥ көрүүгэ таһаардылар уонна төрүт иис култууратын үйэтиттилэр.

Үбүлүөйдээх «Үйэлэртэн үйэҕэ » 10 сыллаах айар быыстапкаҕа Нөмүгү нэһилиэгин аҕа баһылыга Наум Васильевич Устинов нэһилиэгин маастардара иһитиннэрдэ.

Үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ Хаҥалас улууһа «Арчы Дьиэтэ» норуот айымньытын киинин үлэһиттэрэ Светлана Рафаиловна Никифорова, Наталия Тимофеевна Федорова эҕэрдэ тылларын эттилэр.

Хаҥалас улууһун бас –көс киһитэ, «Ситим» түмсүү сүрүн сүбэһитэ, краевед, «Эллайада» экспедиция салайааччыта Прокопий Романович Ноговицын Тыгын саҕаттан биллэр Бас Харынньы аҕа ууһуттан төрдүлээх Нөмүгү сирин төрүт олохтоохторо Мааркаптартан хаалбыт былыргы иһиттэри үтүгүннэрэн муус устартан саҕалаан тигэн бүтэрэн Нөмүгүбүт ыһыаҕар кымыс иһиитин сиэрин-туомун бар дьоммутугар, ыалдьыттарга көрдөрбүппүт диэн кэпсээтэ. Нөмүгү нэһилиэгэ дириҥ историялаах, элбэх үгэстэрдээх сир буолар, сыал-сорук туруоран аны үлэлэрбитин сурукка-бичиккэ хаалларан үйэтитиэхпит диэн эрэннэрдэ.

Нөмүгүтээҕи «Түһүлгэ» Култуура Киинин салайааччыта Мария Ионовна Андреева мустубут дьоҥҥо кэрэ эйгэни төрүттүүр, үтүөнү үйэтитэр, айар-тутар дьоҕурдаах, оһуорунан ойуулуур, дьүһүнүнэн дьүһүйэр Мааны Далбар Хотуттарбыт үлэлэрин, «Ситим» түмсүү 10 сыллаах үбүлүөйүнэн эҕэрдэлээтэ.

“Симэх” норуот ускуустубатын уонна уус-уран оҥоһуктарын салаатын салайааччыты Дмитрий Константинович Осипов норуот уһанар –иистэнэр үгэстэрин сөргүтүүгэ, сайыннарыыга үгүс сыллаах сыралаах үлэтин иһин Саха Өрөспүүбүлүкэтин уус-уран оҥоһуктарга палататын быһаарыытынан «Саха Өрөспүүбүлүкэтин уус-уран оҥоһуктарын маастара» үрдүк ааты Нөмүгү нэһилиэгин норуотун маастардарыгар Денисова Эльвира Семеновнаҕа, Кириллина Людмила Николаевнаҕа, Ноговицына Виктория Владимировнаҕа туттарда.

Хаҥалас улууһун норуотун маастардарынан Игнатьева Дора Сидоровна, Константинов Семен Николаевич, Игнатьева Ольга Романовна, Охлопкова Александровна буоллулар.

Үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ «Тирэх» Нөмүгү нэһилиэгин бэтэрээннэрин ырыа ансаамбыла Наталья Борисова – Нарыйа тылларыгар, Полина Семенова мелодиятатыгар «Ханалаһым дьахталлара» диэн ырыаны бэлэхтээтилэр.

«Ситим» түмсүү талба талааннара үрдүккэ-үтүөҕэ ыныран, үүнэр көлүөнэ ыччаты, инникигэ угуйа туруо. Түмсүүбүт онорбут оноһуктара «Уйэттэн үйэ5э» бэриллэн, уос номо5о буолуо диэн эрэнэбит

Наталия Федорова, Хаҥалас улууһа «Арчы Дьиэтэ» норуот айымньытын киинин методиһа, хаартыскаҕа Мария Федулова уһулла

3446

Оставить сообщение:

АРХИВ ВЫПУСКОВ
Рекламный баннер 300x250px 300na250
МЫ В СОЦСЕТЯХ
Рекламный баннер 300x600px 300na600
ПОЛЕЗНЫЕ РЕСУРСЫ
Рекламный баннер 300x100px right1
Рекламный баннер 300x100px right2
Рекламный баннер 300x100px right3