Рекламный баннер 990x90px bantop
Бэйэ дьыалатын тэриниигэ саҥалыы сүүрээннэр киирэллэр
10:57 31.10.2025 16+
Бэйэ дьыалатын тэриниигэ саҥалыы сүүрээннэр киирэллэр.
Биллэрин курдук, олох алын кээмэйин кыайбат дохуоттаах дьон социальнай харалта уорганын кытта хантараак түһэрсэн көмө ылаллар. Көмө сүрүннээн элбэх оҕолоох, ону тэҥэ ыарахан балаһыанньаҕа түбэспит ыалларга, анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарыгар бэриллэр. Санатан эттэххэ, Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин дьон дьадайыытын боруостуур миэрэнэн социальнай хантараак диэн эппитэ. «Хаҥалас» хаһыат редакциятын бүгүҥҥү ыалдьыта, улуус социальнай харалтаҕа уонна үлэҕэ салалтатын салайааччыта Светлана Константинова.
— Светлана Николаевна, билигин араас кыһалҕалаах дьон элбэх кимнээх ордук көмөҕө наадыйалларый?
— Быйыл биһиэхэ федеральнай уонна республиканскай кыттыгас үбүлээһиннээх социальнай хантараакка 29 мөл 356 тыһ 219 солк. бэриллэн турар. Сүрүннээн кырадохуоттаах бэйэлэрин дьыалаларын, ол иһигэр кэтэх хаһаайыстыба тэринэллэригэр уонна олох ыарахан түгэннэригэр түбэспит дьоҥҥо көмө баар. Үлэ көрдөөччүгээмиэ көмө биэрэбит, онно бу сыллааҕыны толорбуппут. Бу көмөҕө 3 мөл 489 тыһ 566 солкуобай бэриллибитэ.
— Ханна да буоларын курдук, ыарахан балаһыанньаҕа доруобуйаларынан хааччахтаах дьон бааллара чуолкай.
— 2023 сыллаахтан үлэбит чэрчитинэн «доруобуйаларынан хааччахтаах» уонна пенсияҕа тахсыбыт дьоҥҥо бэйэ дьыалатын тэринэллэригэр диэн саҥа икки хайысха эбии киирэн турар. Быйыл итиннэ биисинэс-былаан суруйаннар биһиги олохтоохторбут көмө ылан олороллор. Үгүстэрэ тыа хаһаайыстыбатын салаатыгар кэтэх хаһаайыстыбатэринээри сылдьаллар. Дьон бэйэ дьыалатын арынан үлэлиир буолбуттарыттан син балайда кэм ааста. 2020 сылтан Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин бу дьаһал Саха сиригэр тэнийэрин туһунан сокуоҥҥа эмиэ илии баттаабыта. Социальнай хантараак аҕыйах дохуоттаах, үлэтэ суох дьоҥҥо бэйэ дьыалатын арыналларыгар, дьоҕурдарын аһалларыгар кыаҕы биэрэр, инникигэ эрэли үөскэтэр.
— Бэйэ дьарыгын тэринэр, үлэ көрдөнөөччүлэргэ туох көмө баарын быһааран биэр эрэ…
— Үлэ көрдөнөр дьоҥҥо хайаан да, Нэһилиэнньэ дьарыктаах буолуутун киинигэр учуокка тураллара ирдэммэт. Ол курдук, бу бырагыраама 4 түмэхтэн турар. Биһиги бастаан докумуон хомуйабыт. Үлэлээбэт киһи кэргэннээх, оҕолордоох да буоллаҕына, биирдэ бэриллэр көмөнөн туһанар .Үлэ көрдүүллэригэр хамыыһыйаны аастахтарына,бастаан 28 603 солк төлөнөр. Онтон бу киһи идэ ылаары үөрэххэ барар буоллаҕына, холобура детсадка үлэҕэ киирэбин диэн соруктанан кэллэҕинэ, үөрэҕэр диэн 30 тыһыынча төлөнөр. Үөрэнэ сырыттаҕына стипендия төлөнүөн сөп. Ол аата 14 302 солкуобай, кини үс ый үөрэнэр буоллаҕына, үс ый ону ылар. Тиийинэн олорор суумма аҥаара төлөнөр. Үлэҕэ киирэн бирикээс аҕаллаҕына, биһиги тэрилтэҕэ стажировкатын төлүүбүт. Тэрилтэҕэ хамнас алын кээмэйиттэн элбэҕэ суоҕу төлүүбүт, ол суумабыт 73 042 солк 20 харчы. Ол эбэтэр идэ ылааччы,үс ый стажировкаҕа сылдьарын биһиги толуйабыт.Судаарыстыбаттан үс ый хамнаһын таһынан, 28 603 солк ылыан сөп. Онон олус үчүгэй бырагыраама, үлэ көрдүүр дьон дэлби кыттыахтарын наадалаах олус туһалаах көмөнөн буолар. Биһиги бу киһини кытта хантараакпытын 9 ыйга түһэрсэбит уонна кини биһиэхэ отчуота диэн буолар,үлэтиттэн үлэлии сылдьарын туһунан ыспыраапка, бирикээсаҕалан биэрэр уонна 9 ыйынан бу киһи дохуотун көрөбүт. Үлэ түмүгэ көстүөхтээх, кини үлэ булунан, үлэлээн атаҕар турбут буолуохтаах.
— Социальнай хантараагы кимнээх түһэрсиэхтэрин сөбүй?
— Элбэх киһи бэйэ дьыалатын тэринэн үлэлиир. Социальнай хантараак сүрүннээн үлэлээбэт биэнсийэлээх дьоҥҥо туһаайыллар. Кинилэр хантараагы 12 ыйга дылы бэйэ дьыалатын, эбэтэр кэтэх хаһаайыстыбаны тэрийиигэ түһэрсиэхтэрин сөп. Уопсайынан, соц хантараак биһиэхэ 2012 сыллаахтан үлэлиир. Билигин үлэ көрдөнөллөрүгэр, биһиэхэ өссө 5 киһиэхэ харчыбыт хаалан турар. Бу сылгабиһиэхэ 28 киһиэхэ үлэ булуналларыгар судаарыстыба көмөлөстө.
— Светлана Николаевна, быйыл бэйэ дьыаланы арыныыга киһини кэрэхсэтэр саҥа-сонун биисинэс-былааннар киирбиттэр, билиһиннэр эрэ.
—Биисинэс-былааннары урукку өттүгэр үксэ кэрэ аҥаардар сэбэрэлэрин тупсарыыга, ас астыырга ылар эбит буоллахтарына, быйыл Покровскайга компьютернай кулууп арыйыытыгар, анал байыаннай дьайыы кыттыылааҕа Алексей Никифоровтаах кэргэнинээн Валентиналыын олус үчүгэй биисинэс-былаан суруйаннар кыттыбыттара, көмө ылбыттара. Тарбахтарыгар талааннаахтар аныгылыы таҥас тигиитигэр, холобура Покровскай к олохтооҕо Надежда Тимофеева, «Биһикчээн” диэн бренд оҥорон, сахалыы быһыылаах оҕо уонна улахан киһи таҥаһын тигиигэ, Өктөм нэһилиэгин олохтооҕо тимир ууһа Илья Иванов, саха быһахтарын оҥороругар мастарыскыай арынарыгар ылбыттара. Өссө улууспутугар кейтеринг диэн киирдэ, Нөмүгүттэн Галина Еремеева ылан олорор. Итинник өҥөлөр урукку өттүгэр биһиги улууска суохтара, -диэтэ Светлана Николаевна.
Ити курдук талааннаах, олоххо тардыһыылаах дьон ыарахаттартан толлубакка саҥа дьыалалары арыналлар, дьиэ кэргэттэригэр дохуот киллэринэллэр. Манна туһааннаах тэрилтэ, Хаҥалас улууһун социальнай харалтаҕа уонна үлэҕэ салалтата ахсаабат кыһамньытын уурар, киэҥ өрүттээх үлэни ыытар.
Уйбаан УЙГУУРАП,
хаартыскаҕа: Хаҥалас улууһун социальнай харалтаҕа уонна үлэҕэ салалтатын салайааччыта Светлана Константинова
Газета "Хаҥалас" ("Хангалас") https://ханаласгазета.рф/66627-2/
#Хангаласскоеуправлениесоциальнойзащиты
Биллэрин курдук, олох алын кээмэйин кыайбат дохуоттаах дьон социальнай харалта уорганын кытта хантараак түһэрсэн көмө ылаллар. Көмө сүрүннээн элбэх оҕолоох, ону тэҥэ ыарахан балаһыанньаҕа түбэспит ыалларга, анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарыгар бэриллэр. Санатан эттэххэ, Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин дьон дьадайыытын боруостуур миэрэнэн социальнай хантараак диэн эппитэ. «Хаҥалас» хаһыат редакциятын бүгүҥҥү ыалдьыта, улуус социальнай харалтаҕа уонна үлэҕэ салалтатын салайааччыта Светлана Константинова.
— Светлана Николаевна, билигин араас кыһалҕалаах дьон элбэх кимнээх ордук көмөҕө наадыйалларый?
— Быйыл биһиэхэ федеральнай уонна республиканскай кыттыгас үбүлээһиннээх социальнай хантараакка 29 мөл 356 тыһ 219 солк. бэриллэн турар. Сүрүннээн кырадохуоттаах бэйэлэрин дьыалаларын, ол иһигэр кэтэх хаһаайыстыба тэринэллэригэр уонна олох ыарахан түгэннэригэр түбэспит дьоҥҥо көмө баар. Үлэ көрдөөччүгээмиэ көмө биэрэбит, онно бу сыллааҕыны толорбуппут. Бу көмөҕө 3 мөл 489 тыһ 566 солкуобай бэриллибитэ.
— Ханна да буоларын курдук, ыарахан балаһыанньаҕа доруобуйаларынан хааччахтаах дьон бааллара чуолкай.
— 2023 сыллаахтан үлэбит чэрчитинэн «доруобуйаларынан хааччахтаах» уонна пенсияҕа тахсыбыт дьоҥҥо бэйэ дьыалатын тэринэллэригэр диэн саҥа икки хайысха эбии киирэн турар. Быйыл итиннэ биисинэс-былаан суруйаннар биһиги олохтоохторбут көмө ылан олороллор. Үгүстэрэ тыа хаһаайыстыбатын салаатыгар кэтэх хаһаайыстыбатэринээри сылдьаллар. Дьон бэйэ дьыалатын арынан үлэлиир буолбуттарыттан син балайда кэм ааста. 2020 сылтан Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин бу дьаһал Саха сиригэр тэнийэрин туһунан сокуоҥҥа эмиэ илии баттаабыта. Социальнай хантараак аҕыйах дохуоттаах, үлэтэ суох дьоҥҥо бэйэ дьыалатын арыналларыгар, дьоҕурдарын аһалларыгар кыаҕы биэрэр, инникигэ эрэли үөскэтэр.
— Бэйэ дьарыгын тэринэр, үлэ көрдөнөөччүлэргэ туох көмө баарын быһааран биэр эрэ…
— Үлэ көрдөнөр дьоҥҥо хайаан да, Нэһилиэнньэ дьарыктаах буолуутун киинигэр учуокка тураллара ирдэммэт. Ол курдук, бу бырагыраама 4 түмэхтэн турар. Биһиги бастаан докумуон хомуйабыт. Үлэлээбэт киһи кэргэннээх, оҕолордоох да буоллаҕына, биирдэ бэриллэр көмөнөн туһанар .Үлэ көрдүүллэригэр хамыыһыйаны аастахтарына,бастаан 28 603 солк төлөнөр. Онтон бу киһи идэ ылаары үөрэххэ барар буоллаҕына, холобура детсадка үлэҕэ киирэбин диэн соруктанан кэллэҕинэ, үөрэҕэр диэн 30 тыһыынча төлөнөр. Үөрэнэ сырыттаҕына стипендия төлөнүөн сөп. Ол аата 14 302 солкуобай, кини үс ый үөрэнэр буоллаҕына, үс ый ону ылар. Тиийинэн олорор суумма аҥаара төлөнөр. Үлэҕэ киирэн бирикээс аҕаллаҕына, биһиги тэрилтэҕэ стажировкатын төлүүбүт. Тэрилтэҕэ хамнас алын кээмэйиттэн элбэҕэ суоҕу төлүүбүт, ол суумабыт 73 042 солк 20 харчы. Ол эбэтэр идэ ылааччы,үс ый стажировкаҕа сылдьарын биһиги толуйабыт.Судаарыстыбаттан үс ый хамнаһын таһынан, 28 603 солк ылыан сөп. Онон олус үчүгэй бырагыраама, үлэ көрдүүр дьон дэлби кыттыахтарын наадалаах олус туһалаах көмөнөн буолар. Биһиги бу киһини кытта хантараакпытын 9 ыйга түһэрсэбит уонна кини биһиэхэ отчуота диэн буолар,үлэтиттэн үлэлии сылдьарын туһунан ыспыраапка, бирикээсаҕалан биэрэр уонна 9 ыйынан бу киһи дохуотун көрөбүт. Үлэ түмүгэ көстүөхтээх, кини үлэ булунан, үлэлээн атаҕар турбут буолуохтаах.
— Социальнай хантараагы кимнээх түһэрсиэхтэрин сөбүй?
— Элбэх киһи бэйэ дьыалатын тэринэн үлэлиир. Социальнай хантараак сүрүннээн үлэлээбэт биэнсийэлээх дьоҥҥо туһаайыллар. Кинилэр хантараагы 12 ыйга дылы бэйэ дьыалатын, эбэтэр кэтэх хаһаайыстыбаны тэрийиигэ түһэрсиэхтэрин сөп. Уопсайынан, соц хантараак биһиэхэ 2012 сыллаахтан үлэлиир. Билигин үлэ көрдөнөллөрүгэр, биһиэхэ өссө 5 киһиэхэ харчыбыт хаалан турар. Бу сылгабиһиэхэ 28 киһиэхэ үлэ булуналларыгар судаарыстыба көмөлөстө.
— Светлана Николаевна, быйыл бэйэ дьыаланы арыныыга киһини кэрэхсэтэр саҥа-сонун биисинэс-былааннар киирбиттэр, билиһиннэр эрэ.
—Биисинэс-былааннары урукку өттүгэр үксэ кэрэ аҥаардар сэбэрэлэрин тупсарыыга, ас астыырга ылар эбит буоллахтарына, быйыл Покровскайга компьютернай кулууп арыйыытыгар, анал байыаннай дьайыы кыттыылааҕа Алексей Никифоровтаах кэргэнинээн Валентиналыын олус үчүгэй биисинэс-былаан суруйаннар кыттыбыттара, көмө ылбыттара. Тарбахтарыгар талааннаахтар аныгылыы таҥас тигиитигэр, холобура Покровскай к олохтооҕо Надежда Тимофеева, «Биһикчээн” диэн бренд оҥорон, сахалыы быһыылаах оҕо уонна улахан киһи таҥаһын тигиигэ, Өктөм нэһилиэгин олохтооҕо тимир ууһа Илья Иванов, саха быһахтарын оҥороругар мастарыскыай арынарыгар ылбыттара. Өссө улууспутугар кейтеринг диэн киирдэ, Нөмүгүттэн Галина Еремеева ылан олорор. Итинник өҥөлөр урукку өттүгэр биһиги улууска суохтара, -диэтэ Светлана Николаевна.
Ити курдук талааннаах, олоххо тардыһыылаах дьон ыарахаттартан толлубакка саҥа дьыалалары арыналлар, дьиэ кэргэттэригэр дохуот киллэринэллэр. Манна туһааннаах тэрилтэ, Хаҥалас улууһун социальнай харалтаҕа уонна үлэҕэ салалтата ахсаабат кыһамньытын уурар, киэҥ өрүттээх үлэни ыытар.
Уйбаан УЙГУУРАП,
хаартыскаҕа: Хаҥалас улууһун социальнай харалтаҕа уонна үлэҕэ салалтатын салайааччыта Светлана Константинова
Газета "Хаҥалас" ("Хангалас") https://ханаласгазета.рф/66627-2/
#Хангаласскоеуправлениесоциальнойзащиты
Оставить сообщение: